Gazeta Niedzielna

Odsłonięcie pamiątkowej tablicy poświęconej Bronisławowi Przyłuskiemu.

Blisko cztery dekady po śmierci Bronisława Przyłuskiego, wyróżnionego przez KOW Veritas nagrodą literacką i jubileuszowym wydawnictwem, odsłonięto poświęconą mu tablicę pamiątkową. Wydarzenie miało niewielką skalę, odbyło się w jego rodzinnym Siemierzu na Lubelszczyźnie, niemniej świadczy o wzrastającym zainteresowaniutym twórcą, który choć szeroko ceniony wśród powojennej emigracji, wciąż jest za mało znany w ojczyźnie.

Bronisław Przyłuski (ur. 1905 Siemierz – zm. 1980 Londyn), pisarz, poeta, dramaturg, tłumacz, aktor, dziennikarz Radia Wolna Europa, pochodził z rodziny zasłużonej w walce o niepodległość Polski i sam o nią walczył jako oficer Wojska Polskiego. Już w latach nauki szkolnej kierował się ku przedmiotom ścisłym, co w latach 1930. zaowocowało pracą instruktora w Oficerskiej Szkole Artylerii i Inżynierii w Toruniu. W wolnym czasie pisywał jednak poezje, uczestniczył w ogólnopolskim życiu literackim i jeszcze przed wybuchem II wojny światowej doczekał się znaczących publikacji swych wierszy.

Po ataku Niemiec na Polskę Przyłuski uczestniczył w kampanii wrześniowej (za swój wkład w akcję pod Domanowem i Stoczkiem został uhonorowany Orderem Virtuti Militari), a po spędzeniu pięciu lat w obozie w Murnau dołączył do II Korpusu gen.Andersa. Był nieprzeciętnym żołnierzem, ale i utalentowanym wszechstronnie humanistą. Do końca życia pozostawał aktywny twórczo i otrzymał wiele nagród literackich. Jego utwory poetyckie drukowały najważniejsze pisma emigracyjne, m.in. paryska„Kultura” i londyńskie „Wiadomości”. Po wygraniu konkursu literackiego Radia Wolna Europa przeniósł się z Londynu na 12 lat do Monachium, gdzie pisanie słuchowisk dla tej rozgłośni stało się jego codzienną pracą.

Katolicki Ośrodek Wydawniczy Veritas dość szybko docenił talent Przyłuskiego i już w 1950 roku wyróżnił go nagrodą za „Poemat nielogiczny” i „Obronę mgieł”, zaś po śmierci poety wydał tom jego utworów dramatycznych („Dramaty”, 1985). Był to jednocześnie jubileuszowy, setny tom Serii Czerwonej „Biblioteki Polskiej”.

W Polsce dopiero pod koniec ubiegłego wieku zaczęto pisać o dorobku twórczym Przyłuskiego i mimo publikacji jego monografii oraz tomów poetyckich, pozostaje on w Polsce twórcą bardziej znanym w kręgu badaczy literatury niż w szerszym gronie czytelników. Tym ważniejsza wydaje się inicjatywa zrealizowana w tym roku w Siemierzu. 27 kwietnia, pod patronatem honorowym wojewody lubelskiego, odbyła się w miejscowej świetlicy uroczystość „Bronisław Jan Przyłuski – poeta niezłomny”, połączona z odsłonięciem i poświęceniem tablicy upamiętniającej Poetę z Siemierza. Wśród uczestników byli przedstawiciele rodziny Przyłuskiego, w tym jedna z jego córek oraz wnuki.

Program uroczystości, opracowany przez Stowarzyszenie Miłośników Siemierza we współpracy z wójtem gminy Rachanie, obejmował prezentację multimedialną, referaty okolicznościowe, program słowno-muzyczny, wystąpienia zaproszonych gości, wystawę poświęconą życiu i twórczości Przyłuskiego oraz wspomniane odsłonięcie poświęconej mu tablicy pod kierunkiem ks. proboszcza B. Jaworowskiego.Wydarzenie dopełnił ceremoniał wojskowy z udziałem Tomaszowskiego Szwadronu im. 1-go Pułku Kawalerii Korpusu Ochrony Pograniczai Związku Piłsudczyków RP oraz oprawa muzyczna orkiestry pod kier. R. Malinowskiego.

Dwa wątki życia Bronisława Przyłuskiego – wojsko i literatura – znalazły wyraz w motywie przewodnim siemierzowskiej uroczystości, przezentującej go jako „poetę niezłomnego”. Jeden z prelegentów, dr Jacek Krzysztof Danel tak o nim napisał w swej „Antologii tekstów Bronisława Przyłuskiego z lat 1956-1980”: „Bronisław Przyłuski był poetą skromnym. Nie szukał poklasku ani taniej popularności. Był bohaterem walki o niepodległość Polski. Patriotą wiernym Najjaśniejszej Rzeczypospolitej. Zaliczał się do Niezłomnych, tych, którzy pozostali na obczyźnie po zakończeniu wojny i którzy czerpali idee ze źródeł nurtów niepodległościowych Polski odrodzonej po 1918 r. Nigdy nie przyjął obywatelstwa zachodnioniemieckiego, amerykańskiego czy też brytyjskiego. Do końca życia był bezpaństwowcem”.

Dobrze, że o pamięć o Bronisławie Przyłuskim upomina się nie tylko polskie środowisko literackie, ale i jego mała ojczyzna; i że pozostanie już w niej poświęcona mu tablica – trwały ślad tej pamięci.

Agnieszka Okońska

Więcej o tym wydarzeniu:

https://youtu.be/CP95nMrgNeE

http://www.radiozamosc.pl/wiadomosci/6656,poeta-bronislaw-jan-przyluski-powrocil-do-siemierz



Fundacja Veritas

Historia fundacji

Księgarnia Veritas

Przejdź do księgarni

Artykuły


Myśl tygodnia

Jak źrenicę oka miłuj tych, którzy ci głoszą Słowo Boże
święty Barnaba

Apostolstwo słowa drukowanego: Księgarnia Veritas w Aylesford

Apostolstwo słowa drukowanego: Księgarnia Veritas w Aylesford
archiwum

Święty tygodnia

święta Brygida Szwedzka

zakonnica, patronka Europy

Urodziła się w 1303 r. na zamku w Finstad koło Uppsali. Jej rodzina była spokrewniona z dynastią królewską w Szwecji. Miała od dziecka cieszyć się oznakami szczególnej przyjaźni Pana Jezusa. Kiedy miała 12 lat, zmarła jej matka. Ojciec oddał ją na wychowanie do wujenki. Surowy tryb życia, jaki na zamku wprowadziła wujenka, odpowiadał Brygidzie, która chciała cała należeć do Chrystusa.

czytaj więcej

lista